Hürriyet

16 Şubat 2013 Cumartesi


Kira
Depozito, kiralananda oluşacak hasarlar veya bina aidatlarının ödenmemesi durumunda kiraya vereni korumak amacıyla alınmaktadır. Kira sözleşmelerinde taraflar arasında kararlaştırılması halinde depozito ödenebilir. Fakat uygulamada kira sözleşmesinin geri alınmasında çeşitli sorunlar yaşanmaktadır. Depozitonun geri alınması için depozito bedelinin muhakkak kira sözleşmesine yazdırılması gerekmektedir. Kira sözleşmesinin ayrıntılı ve doğru şekilde düzenlenmesi gerekmektedir. Depozitonun geri alınması için en önemli delilin kira kontratı ve kiralananın alındığı şekilde teslim edildiğinin ispatı olduğu unutulmamalıdır. Ayrıca depozito bedelinin enflasyondan etkilenmemesi için yabancı para birimi ya da güncel kira bedelinin X katı olarak yazılması kiracıları koruyacak bir hüküm olacaktır.
Depozitonun geri alınabilmesi için öncelikli olarak dikkat edilmesi gereken konu, sözleşmede kiralananın nasıl şekilde alındıysa aynı şekilde teslim edildiğinin ispatlanmasıdır. Bu sebeple kira kontratı yapılırken kiralanan yerin ayrıntılı durumunun yazılması ve demirbaşların tespit edilmesi gerekmektedir. Kiracı, depozitoyu geri almak için kiralananı boşaltırken aldığı şekilde boşalttığını ispatlamak zorundadır. Bu da kiralananı boşaltırken kiralanan yerin alındığı şartlar ile teslim edildiğinin bir tutanak haline getirilmesi ile yapılabilir. Ayrıca kiracının aidat borcu olmamalıdır. Aidat borçları da gayrımenkul sahibinin borcu sayılacağından kiraya veren aidat borçlarını depozitodan kesebilir. Kiracının sözleşme sona ererken ana borcu kiralananı aldığı şekilde teslim etmektir. Eğer kiralanan boyalı, temiz bir şekilde alınmış ise kira sözleşmesi sonunda da aynı şekilde teslim edilmesi gerekmektedir. Kiralanan başlangıçta boyalı değilse tekrardan boyalı halde teslim etmeye gerek olmayacaktır.
Kiracı kiralananı doğru bir şekilde kullanmak zorundadır. Normal kullanım dolayısıyla kiralananda meydana gelecek yıpranmalar dolayısıyla depozitodan kesinti yapılamaz. Depozitodan yasal olarak kesinti yapılabilecek durumlar kiralananda meydana gelen ve normal olmayan yıpranma ve zararlardır. Örnek olarak kapıların kırık olması, duşakabinin kırılması, demirbaş olarak kontratta yazılı eşyaların kullanılamayacak durumu gelmesi söylenebilir.  Bu durumda kiralayan bu bedelleri depozitodan mahsup edip kalan bedeli ödemek zorundadır. Boyalı olarak kiralanan yerin de boyalı olarak teslimi gerekecektir. Depozitodaki ana mantık normal olmayan kullanmadan kaynaklanan zararların tazmin edilmesi olduğundan normal kullanma durumunda (boya hariç) ortaya çıkacak durumlardan kiracı sorumlu olmayacaktır. Örnek olarak yeni biten bir binana kiralanan daire içerisinde demirbaş olarak verilmiş olan kombi, ankastre mutfak v.b ev eşyalarının ve dairenin kullanımdan kaynaklı eskimeler (kırıklık veya normal kullanımdan kaynaklanmayacak zararlar bu anlamda değerlendirilemez) sebebiyle depozitodan kesinti yapılamaz.
Depozitonun geri alınmasında öncelikle kiraya verene başvuru gerekmektedir. Bu başvurunun yazılı olması ispat açısından kiracının lehine olacaktır. Başvuru üzerine kiraya veren depozitoyu ödemez ise kiraya veren aleyhine icra takibi açılabilir. Öncelikli olarak karşılıklı anlaşma yoluyla sorunu çözmek her zaman süre bakımından daha hızlı olacaktır. Fakat bu yolla çözülme imkânı olmayan durumlarda uygulamada kiracılar tarafından yapılan işlem kanuna aykırı olsa da son kira bedelinin depozitodan mahsup edilmesiyle yapılmaktadır. Bu yöntemde ise kiraya verenin dava açma riski her zaman mevcuttur.  

Ofis Web Sitesi
Av.Arif BALTACI